dcsimg

Brief Summary

    Bolet jaune: Brief Summary ( French )
    provided by wikipedia Français

    Suillus luteus

    Suillus luteus, en français le bolet jaune, ou beurré, ou baveux (S-E de la France), ou encore nonnette voilée est une espèce de champignons basidiomycètes, comestible, du genre Suillus, placée par la phylogénétique dans la famille des Suillaceae (autrefois dans les Boletaceae).
    Bruine ringboleet: Brief Summary ( Dutch; Flemish )
    provided by wikipedia NL

    De bruine ringboleet (Suillus luteus) is een eetbare paddenstoel uit de familie Suillaceae.

    Butterpilz: Brief Summary ( German )
    provided by wikipedia Deutsch

    Der Butterpilz oder Butter-Röhrling (Suillus luteus) ist eine Pilzart aus der Familie der Schmierröhrlingsverwandten. Er wächst oft in Symbiose mit Kiefern. Wenngleich er zu den Speisepilzen gerechnet wird, kann er nach neueren Erkenntnissen nicht mehr uneingeschränkt empfohlen werden.

    Klouzek obecný: Brief Summary ( Czech )
    provided by wikipedia CZ

    Klouzek obecný (Suillus luteus (L. ex Fr.) S. F. Gray) je ve většině literatury uváděna jako výborná jedlá houba vhodná ke konzumaci prakticky ve všech úpravách. Někteří autoři (např. ) však uvádějí, že není pro každého dobře stravitelná a doporučují její konzumaci pouze omezeně.

    Maślak zwyczajny: Brief Summary ( Polish )
    provided by wikipedia POL

    Maślak zwyczajny (Suillus luteus (L.) Roussel) – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae).

    Pinetell de calceta: Brief Summary ( Catalan; Valencian )
    provided by wikipedia CA
     src= Il·lustració d'un pinetell de calceta.  src= Exemplar de pinetell de calceta.  src= Pinetells de calceta en diferents estadis de maduresa.

    El pinetell de calceta (Suillus luteus, del llatí suillus -mena de bolet de baixa qualitat-, derivat del llatí sus que vol dir porc; i del llatí luteus -groc fosc-) és un bolet amb un anell atípic.

    Smörsopp: Brief Summary ( Swedish )
    provided by wikipedia SV

    Smörsopp (Suillus luteus) är en sopp som förekommer i hela Sverige och växer i tallskog. Soppen har gula rör och vit fot med ring samt brun hatt. Den slemmiga hatthuden går lätt att dra av. Därför ska man, om man är väldigt känslig för smörsoppens "svampighet", dra av hatten före tillagning för den kan vara seg. Mindre exemplar är mindre "svampig"/seg. Smörsoppen är en uppskattad matsvamp. Då den inte har någon distinkt smak, är den god att blanda med annan svamp i pytter, köttfärssås, grytor.

    Smörsoppen är Dalslands landskapssvamp.

    Smørsopp: Brief Summary ( i18n: No )
    provided by wikipedia Norwegian

    Smørsopp (Suillus luteus) er en sopp som danner sopprot med furu og forekommer i furuskoger i hele Norge. Smørsoppen har brun hatt, gule trange rør og hvit stilk med ring.

    Hatten er fuktig, men blir ekstra slimete i fuktig vær. Smørsopp er en utmerket matsopp. Ringen og slimlaget (huden) på hatten bør fjernes, gjerne like efter plukking, da det blir skikkelig seigt i panna.

    Det finnes også en ringløs smørsopp (Suillus granulata), noe lysere brun (nesten oransje) i hatten. Brukes som smørsopp.

     src=

    smørsopp

     src=

    ringløs smørsopp

    Suillus luteus: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Suillus luteus (L.) Roussel, Fl. Calvados, Edn 2 1: 34 (1796).

    Butterroehrling.jpg

    Il Suillus luteus è considerato uno dei migliori Suillus.

    Suillus luteus: Brief Summary ( Spanish; Castilian )
    provided by wikipedia Español

    Suillus luteus, también conocido como boleto anillado​ o babosillo, es un hongo basidiomiceto del orden Boletales muy común en toda Europa. No tiene preferencia por ningún tipo de suelo, pero crece bajo las especies del género Pinus, donde se le encuentra con relativa frecuencia. El cuerpo fructífero aflora desde verano a otoño. Es una seta comestible, aunque la cutícula viscosa del sombrerillo puede tener fuertes efectos laxantes en determinadas personas, por lo que es conveniente retirarla. El epíteto específico "luteus" significa "amarillo". Todas las especies del género Suillus son micorrizas de coníferas.​

    Suillus luteus: Brief Summary
    provided by wikipedia

    Suillus luteus is a bolete fungus, and the type species of the genus Suillus. A common fungus native to Eurasia, from the British Isles to Korea, it has been introduced widely elsewhere, including North and South America, southern Africa, Australia and New Zealand. Commonly referred to as slippery jack or sticky bun in English-speaking countries, its names refer to the brown cap, which is characteristically slimy in wet conditions. The fungus, initially described as Boletus luteus by Carl Linnaeus in 1753, is now classified in a different family as well as genus. Suillus luteus is edible, though not as highly regarded as other bolete mushrooms, and is commonly prepared and eaten in soups, stews or fried dishes. The slime coating, however, may cause indigestion if not removed before eating.

    The fungus grows in coniferous forests in its native range, and pine plantations in countries where it has become naturalized. It forms symbiotic ectomycorrhizal associations with living trees by enveloping the tree's underground roots with sheaths of fungal tissue. The fungus produces spore-bearing fruit bodies, often in large numbers, above ground in summer and autumn. The fruit body cap often has a distinctive conical shape before flattening with age, reaching up to 13 cm (5 in) in diameter. Like other boletes, it has tubes extending downward from the underside of the cap, rather than gills; spores escape at maturity through the tube openings, or pores. The pore surface is yellow, and covered by a membranous partial veil when young. The pale stipe, or stem, measures up to 10 cm (4 in) tall and 3 cm (1.2 in) thick and bears small dots near the top. Unlike most other boletes, it bears a distinctive membranous ring that is tinged brown to violet on the underside.

    Turta vacii: Brief Summary ( Romanian; Moldavian; Moldovan )
    provided by wikipedia RO

    Suillus luteus (Carl Linné, 1753 ex Henri François Anne de Roussel, 1796) din încrengătura Basidiomycota în familia Suillaceae și de genul Suillus, este o ciupercă comestibilă care coabitează, fiind un simbiont micoriza (formează micorize pe rădăcinile arborilor). Buretele este numit în popor turta vacii, de asemenea văcuțe și se dezvoltă foarte des în România, Basarabia și Bucovina de Nord în grupuri mari și cercuri, pe soluri nisipoase sărace, în păduri de conifere rare, la marginea lor și cea de drumuri ierboase, sub pini, chiar și în plantări de molizi tineri, printre iarbă și Ericaceae, pe mușchi, din iunie până în octombrie (noiembrie).

    Voitatti: Brief Summary ( Finnish )
    provided by wikipedia FI

    Voitatti (Suillus luteus) on yleinen ja hyvä ruokasieni, joka kasvaa koko Suomessa.

    Маслюк звичайний: Brief Summary ( Ukrainian )
    provided by wikipedia UK
     src= Маслюки у відрі. Вінницька область

    Маслюк звичайний (Suillus luteus) — вид грибів із роду маслюк родини маслюкових (Suillaceae). Місцеві назва — козляк, козар.

    Маслёнок обыкновенный: Brief Summary ( Russian )
    provided by wikipedia русскую Википедию
    2012-10-12 Suillus luteus (L.) Roussel 271431.jpg

    Оптимальная среднесуточная температура плодоношения +15…+18 °C, но на колебания температуры маслёнок обыкновенный реагирует не сильно. Плодовые тела появляются обычно на 2—3 день после дождя, стимулируют плодоношение также сильные росы. В горных местностях маслята могут массово вырастать вокруг камней, это происходит благодаря конденсации влаги на поверхности камня. Плодоношение прекращается при температуре −5 °C на поверхности почвы, а после промерзания верхнего слоя на 2—3 см уже не возобновляется.

    В 1967—1976 гг. проводились наблюдения за маслёнком обыкновенным на учётных площадках в посадках сосны (на территории Украины). Установлено, что урожайность этого гриба подвержена сезонным и межгодовым колебаниям. За 10 лет наблюдения было пять лет с большим урожаем, три со средним и два года с незначительным. В урожайные годы отмечалось до семи периодов плодоношения.

    В летний период (в начале сезона) маслёнок часто повреждается личинками насекомых, иногда доля непригодных в пищу «червивых» грибов достигает 70—80 %. Осенью активность насекомых резко снижается.

    Вид широко распространён в Северном полушарии, предпочитает умеренно холодный климат, но встречается и в субтропиках, иногда случайно заносится человеком в тропические регионы, где образует местные популяции в искусственных сосновых насаждениях.

    В России широко распространён в Европейской части, на Северном Кавказе, в Сибири, на Дальнем Востоке. Плодоносит чаще большими группами.

    Сезон июнь — октябрь, массово с сентября.

    ヌメリイグチ: Brief Summary ( Japanese )
    provided by wikipedia 日本語

    ヌメリイグチ(滑り猪口、Suillus luteus (L.:Fr.) S.F.Gray)は、イグチ目に属し、ヌメリイグチ科ヌメリイグチ属に分類されるキノコの一種である。

Comprehensive Description

    Bolet jaune ( French )
    provided by wikipedia Français

    Suillus luteus

    Suillus luteus, en français le bolet jaune, ou beurré, ou baveux (S-E de la France), ou encore nonnette voilée est une espèce de champignons basidiomycètes, comestible, du genre Suillus, placée par la phylogénétique dans la famille des Suillaceae (autrefois dans les Boletaceae).

    Taxonomie

    Nom binomial accepté

    Suillus luteus (L.) Roussel 1806[1]

    Synonyme

    • Boletus luteus L. 1753[2]

    Description du sporophore

    Hyménophore

    Chapeau 5 à 12 cm, hémisphérique puis convexe, brun-rouge à brun chocolat légèrement violacé,

    Cuticule

    Cuticule très visqueuse, séparable mais fragile, marge dépassante.

    Hyménium

    Tubes étroits, jaunes puis brunissants, sous un voile partiel blanchâtre au début.

    Stipe

    Pied 5 à 11 cm, de la couleur des tubes, pointillé de brun au sommet et plus clair sous un anneau blanchâtre.

    Voile partiel

    Voile partiel blanchâtre, ample et membraneux puis pendant, collé au pied.

    Sporée

    Sporée ocre.

    Odeur et saveur

    Odeur fruitée et saveur un peu acidulée.

    Habitat

    Espèce plutôt tardive, le bolet jaune vient d'août à décembre sous les pinèdes en plaine et en montagne. Il est assez commun et apprécie les sols sableux et calcaires[3].

    Comestibilité

    Débarrassé de la cuticule visqueuse du chapeau et cuit à feu vif pour éliminer son eau, il est comestible et même assez réputé, quoique sa chair reste plus molle que celle des cèpes. Sa consistance fait qu'il est souvent utilisé pour la fabrication de potages et crèmes de champignons. Il peut cependant provoquer des allergies[3].

    L'espèce a une forte capacité de concentration du césium 137[4].

    Espèces proches et confusions possibles

    Très reconnaissable à son chapeau chocolat et à son ample anneau blanc, il ne peut guère se confondre, sans grand danger, qu'avec d'autres membres du genre Suillus (dont il est l'espèce type), notamment le très proche Suillus granulatus ou encore Suillus fluryi (sans anneau) et Suillus grevillei[3].

    Sources

    Notamment : Champignons du Nord et du Midi, André Marchand, tome II/XI, Hachette 1973, (ISBN 84-399-5721-1)

    Notes et références

    1. Roussel:, in: Fl. Calvados, Edn 2:34, 1806
    2. Linné, in: Sp. pl. 2:1177, 1753
    3. a b et c Dr Ewald Gerhardt, Guide Vigot des champignons, 1999, p. 490 (ISBN 2 7114 1413 2).
    4. CRIIRAD, « Radioactivité, contamination des champignons », sur www.criirad.org, novembre 1997

    Sur les autres projets Wikimedia :

    Bruine ringboleet ( Dutch; Flemish )
    provided by wikipedia NL

    De bruine ringboleet (Suillus luteus) is een eetbare paddenstoel uit de familie Suillaceae.

    Habitat

    De bruine ringboleet groeit op grazige plekken in naaldbossen. Het is een algemeen voorkomende soort.

    Eigenschappen

    Hoed

    De hoed heeft een doorsnede van 7-12 cm en is klokvormig. Later wordt deze vlakker en vaak krijgt hij een kleine, centrale bult. Bij vocht wordt de hoed kleverig. De kleur varieert van donker chocoladebruin tot purperbruin.

    Steel

    De steel is 6-8 cm hoog en 1,7-2 cm dik. De steel is geel met korrels, maar onderaan is hij bruinpaars.

    Ring

    Er is een ring aanwezig, die eerst witachtig is en later bruinpaars wordt. Hij is vliezig en slijmerig.

    Buisjes

    De buisjes zijn bleekgeel tot okergeel en klein. Eerst zijn ze door een vlies bedekt.

    Vlees

    Het vlees is witachtig tot citroengeel, vooral in de steel.

    Externe link

    Butterpilz ( German )
    provided by wikipedia Deutsch
    Wissenschaftlicher Name Suillus luteus (L. : Fr.) Roussel 1796

    Der Butterpilz oder Butter-Röhrling (Suillus luteus) ist eine Pilzart aus der Familie der Schmierröhrlingsverwandten. Er wächst oft in Symbiose mit Kiefern. Wenngleich er zu den Speisepilzen gerechnet wird[1], kann er nach neueren Erkenntnissen nicht mehr uneingeschränkt empfohlen werden[2].

    Merkmale

     src=
    Eine Gruppe Butterpilze unter Rhododendron mit Riesen-Lebensbäumen und Kiefern in der Nähe

    Der gelb- bis schokoladenbraune Hut wird bis zu 12 cm breit. Er ist zunächst halbkugelig und dann polsterförmig ausgebreitet. Der Hut ist schleimig-schmierig, kahl und trocken glänzend, glatt. Die Röhren sind blassgelb, später trüboliv bis braungelb gefärbt und am Stiel etwas angewachsen bis schwach daran herablaufend. Der Stiel wird 6–12 cm lang und 1–2,5 cm dick. Meist ist er zylindrisch oder zur Basis hin etwas keulig verdickt. Ein weißliches Velum partiale (Teilhülle) verbindet ihn anfangs mit dem Hutrand und bleibt später als häutiger Ring zurück – nur wenige Dickröhrlingsartige besitzen einen Stielring.

    Artabgrenzung

    Zu den Doppelgängern zählt der Ringlose Butterpilz (S. collinitus), der jedoch nur auf Kalkböden vorkommt und einen ringlosen Stiel mit einer rosafarbenen Basis aufweist. Der Körnchen-Röhrling (S. granulatus) hat ebenfalls keinen Ring und einen weißlich bis gelblich gefärbten Stiel gänzlich ohne Rosatöne. Neben diesen beiden Kiefernbegleitern kann auch der streng an Lärchen gebundene Gold-Röhrling (S grevillei) ähnlich aussehen. Die Fruchtkörper haben aber nur selten einen braunen, sondern meist einen zitronengelb bis rotorange gefärbten Hut.

    Verbreitung, Ökologie und Phänologie

     src=
    Der Butter-Röhrling wächst in Kiefernwäldern.

    Der Butterpilz ist über die ganze nördliche Erdhalbkugel verbreitet und gilt in Europa als gemein. Er begleitet die Kiefernarten von den Meeresküsten bis in die alpinen Zonen. Er hat eine Vorliebe für kaltgemäßigtes Klima und stellt keine direkten Bodenansprüche, er scheint aber saure, nährstoffarme Böden vorzuziehen.

    In der Zeit von September bis Oktober findet man ihn oft in Gruppen stehend.

    Bedeutung

     src=
    Briefmarke mit dem Butterpilz aus der ehemaligen Sowjetunion
     src=
    Illustration von Albin Schmalfuß (1897)

    Zumeist wird Butterpilz als essbar eingestuft[1]. In manchen slawischen Ländern, wie Russland und Polen, gehört Butterpilz zu den meist gesammelten und meist bekannten Pilzarten.

    Die Essbarkeit des Pilzes ist inzwischen allerdings umstritten.[3][2] Die Deutsche Gesellschaft für Mykologie stuft Butterpilz als eine Art mit uneinheitlich beurteiltem Speisewert ein.[4] Bresinsky und Besl führen Berichte aus Nordamerika an, wonach die gelatinöse Huthaut Verdauungsbeschwerden verursacht.[5] Flammer und Horak bestätigen, dass ungehäutete Pilzhüte zu Durchfällen mit einer kurzen Latenzzeit führen.[6] Haberl und Zilker schreiben, die Art ruft bei manchen Patienten eine Pilzvergiftung mit Magen-Darm-Reizung hervor.[7] Sehr selten löst der Butterpilz wie der Kahle Krempling (Paxillus involutus) eine allergische Antigen-Abwehrreaktion aus – ein Fall ist dokumentiert.[8]

    Daher entfernt man oft vor ihrer Zubereitung die Huthaut, deren Farbstoff einige Tage die Hände dunkelbraun verfärben kann.

    Trivialnamen

    In den USA, wo der Butterpilz durch Kiefernanpflanzungen weit verbreitet wurde, hat er aufgrund seiner schleimigen Beschaffenheit den Namen „Slippery Jack“ bekommen, was so viel wie „Schlüpfriger Hans“ bedeutet. In Bayern nennt man ihn deshalb auch „Rotzer“.

    Quellen

    Literatur

    • Helmut und Renate Grünert: Pilze. Mosaik-Verlag, 1984, 287 Seiten
    • Meinhard Moser, Helmut Gams: Kleine Kryptogamenflora. Band 2, Die Röhrlinge, Blätter- und Bauchpilze (Agaricales und Gastromycetales). Fischer-Verlag 1980

    Einzelnachweise

    1. a b Andreas Gminder: Handbuch für Pilzsammler: 340 Arten Mitteleuropas sicher bestimmen. Franckh Kosmos Verlag, 2014, ISBN 978-3-440-14364-3, S. 82.
    2. a b Marcel Bon: Pareys Buch der Pilze. Kosmos, Stuttgart 2016, ISBN 978-3-440-14982-9, S. 46.
    3. Kuulo Kalamees, Vello Liiv: 400 Eesti Seent. Eesti Loodusfoto, Tartu 2005, ISBN 978-9985-830-63-5 (316 Seiten, estnisch, übersetzt: „400 estnische Pilze“).
    4. DGfM-Fachausschuss Pilzverwertung und Toxikologie: Pilze mit uneinheitlich beurteiltem Speisewert. 8. Mai 2018, abgerufen am 11. Juli 2018 (PDF).
    5. Andreas Bresinsky, Helmut Besl: Giftpilze. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft, Stuttgart 1985, ISBN 978-3-8047-0680-4 (295 Seiten).
    6. René Flammer, Egon Horak: Giftpilze – Pilzgifte. Pilzvergiftungen. Ein Nachschlagewerk für Ärzte, Apotheker, Biologen, Mykologen, Pilzexperten und Pilzsammler. Schwabe, Basel (CH) 2003, ISBN 978-3-7965-2008-2 (204 Seiten).
    7. Bettina Haberl, Thomas Zilker: Pilzdatenbank: Butterpilz (Suillus luteus). In: Toxikologische Abteilung der II. Medizinischen Klinik der Technischen Universität München. 2000, abgerufen am 8. September 2012.
    8. H. Bobrowski: Acute renal failure in the course of an acute haemolytic reaction in a subject sensitive to Boletus luteus. In: Polski Tygodnik Lekarski. Band 21, Nr. 48, 1966, ISSN 0032-3756, S. 1864–1865 (polnisch).

    Weblinks

     src= Commons: Butterpilz (Suillus luteus) – Album mit Bildern, Videos und Audiodateien
     src= Wiktionary: Butterpilz – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen
    Hinweise zum Pilzesammeln Bitte die Hinweise zum Pilzesammeln beachten!
     title=
    Klouzek obecný ( Czech )
    provided by wikipedia CZ

    Klouzek obecný (Suillus luteus (L. ex Fr.) S. F. Gray) je ve většině literatury uváděna jako výborná jedlá houba vhodná ke konzumaci prakticky ve všech úpravách. Někteří autoři (např. [1]) však uvádějí, že není pro každého dobře stravitelná a doporučují její konzumaci pouze omezeně.

    Synonyma

    • klouzek žlutý
    • máselník

    Vzhled

    Makroskopický

    Klobouk má v průměru 3-12 cm. Tmavě až světle hnědý, za vlhka mazlavý, za sucha lesklý, v mládí polokulovitý potom polštářovitý až ploše rozložený. Zbarvení klobouku je nejčastěji čokoládovohnědé jindy žlutohnědé, olivověžluté ale i šedohnědé. Pokožka klobouku je dokonale slupitelná, za sucha někdy rozpraskaná.

    Rourky jsou 6-14 mm dlouhé, v mládí světle žluté, poté citrónověžluté až zlatožluté, v dospělosti až hnědožluté, vždy méně živě zbarvené. Od dužniny klobouku se dají lehco oddělit. Póry jsou stejně zbarvené jako rourky, nejdříve záhybovitě labyrintové, potom téměř hranaté. Velikost póru je většinou 0,5 mm v průměru, zřídkavě do 1 mm. Někdy roní bílou tekutinu.

    Třeň je 30 - 110 mm dlouhý a 10 - 25 mm široký, válcovitý, plný. Barva je světležlutá, pod kloboukem citrónově žlutá, dole zahnědlá. Vrchol třeně bývá pod kloboukem pokrytý tmavšími zrnky. Bílý, plsťovitě kožovitý závoj, který v mládí spojuje třeň s okraji klobouku zanechává na třeni zbytky v podobě prstenu. Barva prstenu bývá černohnědá s fialovým nádechem.

    Dužnina je bělavá, později zažloutlá a máslově měkká. Při reakci se zelenou skalicí šedomodrá, čpavkem růžoví[2]. Chuť je lahodná, mírně ovocná. Vůně nevýrazná, houbová.

    Mikroskopický

    Výtrusy jsou elipsovitě vřetenovité, světle žluté až hnědožluté, 7-10 x 3-3,5 μm. Výtrusný prach je hnědý, někdy až okrově hnědý.

     src=
    Klouzek obecný

    Výskyt

    Roste od května do listopadu, od nížin do hor, jednotlivě nebo ve skupinách na prosvětlených místech v písčitých borech, většinou pod mladými stromy. Vyskytuje se na všech kontinentech pod borovicemi se dvěma jehlicemi ve svazku, tj. borovice lesní, borovice černá a borovice blatka. V Alpách dosahuje až do výše 2330 m. V České republice je všeobecně rozšířený.

    Společně s borovicí byl i klouzek obecný zavlečen do značné části světa a dnes se vyskytuje i na jihu a východě Afriky. U tamních obyvatel však vzbuzuje tato houba podezření a proto ji nikdy nepožívají.[1]

    Nejčastější záměny

    Podobný je jedlý, klouzek zrnitý, který však nemá prsten a má světlejší klobouk. Dále pak taktéž jedlý, klouzek žíhaný, který roste také pod borovicemi avšak na vápnitých půdách.

    Při pohledu zvrchu je v mládí někdy k nerozeznání od jedlého, slizáka mazlavého, který však má na spodní části klobouku lupeny, nikoli rourky.

    Reference

    1. a b Andreas Gminder, Tanja Böhningová: "Houby", str. 37. Euromedia Group, k.s, Praha, 2009. ISBN 978-80-242-2330-8
    2. Rudolf Novotný, František Kotlaba, Zdeněk Pouzar: "Přehled československých hub", str. 335. Nakladatelství Academia, Praha, 1972

    Odkazy

    Literatura

    • Josef a Marie Erhartovi: "Houbařský atlas", str. 24. Nakladatelství Finidr, Český Těšín. ISBN 80-86682-18-8
    • Rudolf Novotný, František Kotlaba, Zdeněk Pouzar: "Přehled československých hub", str. 335. Nakladatelství Academia, Praha, 1972.
    • Andreas Gminder, Tanja Böhningová: "Houby", str. 37. Euromedia Group, k.s, Praha, 2009. ISBN 978-80-242-2330-8

    Externí odkazy

    Maślak zwyczajny ( Polish )
    provided by wikipedia POL
    2012-10-09 Suillus luteus (L.) Roussel 270283.jpg
     src= Zobacz hasło maślak zwyczajny w Wikisłowniku

    Maślak zwyczajny (Suillus luteus (L.) Roussel) – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].

    Systematyka i nazewnictwo

    Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Suillus, Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

    Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1753 r. Karol Linneusz nadając mu nazwę Boletus luteus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1806 r. Henri François Anne de Roussel, przenosząc go do rodzaju Suillus[1].

    Niektóre synonimy[2].

    • Boletopsis lutea (L.) Henn., in Engler & Prantl (1898)
    • Boletus luteus Grev. (1825)
    • Boletus luteus L. (1753)
    • Boletus volvatus Batsch (1783)
    • Cricunopus luteus (L.) P. Karst. (1881)
    • Ixocomus luteus (L.) Quél. (1888)
    • Viscipellis luteus (L.) Quél. (1868)

    Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960 r., w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: huba maślak, koźlak, maślak, pępek, grzyb maślak, maślarz, ślimak[3]. Nazwy zwyczajowe i regionalne: grzyb maślak, borowik maślak, maśluk, maślarz, maśloch, maślicha, maślórka, ślimak, pępek, sośniak[4].

    Morfologia

    Kapelusz

    Średnica 4 – 12 cm, ciemnobrązowy, czekoladowobrązowy, czasami żółtobrązowy. Na młodych grzybach półkulisty, potem spłaszczony, szeroki. Skórka promieniście żyłkowana, lepka i błyszcząca, w czasie suszy wyschnięta. Daje się łatwo oddzielić od miąższu[5].

    Rurki

    Długość 6 – 12 mm, cytrynowożółte rurki, u młodych owocników zakryte białą, błoniastą osłoną częściową. U osobników dorosłych resztki tej osłony pozostają na trzonie w postaci białofioletowego, przyrośniętego pierścienia. Pory rurek początkowo okrągławe, na starszych okazach kanciaste[6].

    Trzon

    Wysokość 3 – 11 cm, grubość 1 – 2,5 cm, walcowaty, twardy i pełny. Jest jasnożółty, na górnej części występują brązowe ziarenka. Bardzo charakterystyczną cechą jest występowanie na trzonie skórkowatego pierścienia. Po tym można go rozróżnić od bardzo podobnego maślaka ziarnistego, który nie ma tego pierścienia[5].

    Miąższ

    Początkowo twardy, potem miękki. Ma białożółtawy kolor koloru, i tylko w dole trzony jest lekko brązowy. Smak i zapach przyjemny[5].

    Wysyp zarodników

    Rdzawoochrowy. Zarodniki gładkie, elipsoidalne, o rozmiarach 7 – 11 × 2,5 – 4 μm[7].

    Występowanie i siedlisko

    Jest szeroko rozprzestrzeniony. Występuje na całej półkuli północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym, a także w Ameryce Południowej, Australii i na Nowej Zelandii[8]. W Polsce jest bardzo pospolity[9].

    Rośnie w lasach iglastych, głównie pod sosnami, gdyż współżyje z ich korzeniami – zjawisko mikoryzy[4]. Często występuje w młodnikach sosnowych[9]. Występuje od maja do jesieni, ale przy ciepłej jesieni i późnej zimie znajdowano dorodne osobniki w połowie grudnia.

    Znaczenie

    Grzyb mikoryzowy[3]. Smaczny grzyb jadalny. Nadaje się do duszenia, smażenia i marynowania, może też być przyrządzony w każdy właściwy dla grzybów sposób. Skórkę z kapelusza należy usunąć przed spożyciem (jest kwaśna)[4]. Można go przyrządzać bez ściągania skórki, jednakże bez niej potrawy są bardziej apetyczne, ponadto jej ściągnięcie ułatwia dobre oczyszczenie kapeluszy z ziemi, igliwia itp. W rzadkich przypadkach zdarzały się objawy nietolerancji niektórych ludzi na maślaki, objawiające się wymiotami i biegunką. Z tego powodu wskazane jest przed pierwszym spożyciem maślaków dokonać próby polegającej na spożyciu tylko niewielkiej ich ilości[9].

    Gatunki podobne

    Przypisy

    1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
    2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
    3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
    4. a b c Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
    5. a b c d e Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
    6. EwaldE. Gerhardt EwaldE., Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, StefanS. Łukomski (tłum.), Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2, OCLC 836313700 .
    7. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
    8. Discover Life (ang.). [dostęp 2015-12-05].
    9. a b c Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
    Pinetell de calceta ( Catalan; Valencian )
    provided by wikipedia CA
    Taxonomia Super-regneEukaryotaRegneFungiClasseAgaricomycetesOrdreBoletalesFamíliaSuillaceaeGènereSuillusEspècieSuillus luteus
    (L.: Fries) Gray
    NomenclaturaBasiònim Boletus luteus TradueixModifica les dades a Wikidata
     src=
    Il·lustració d'un pinetell de calceta.
     src=
    Exemplar de pinetell de calceta.
     src=
    Pinetells de calceta en diferents estadis de maduresa.

    El pinetell de calceta (Suillus luteus, del llatí suillus -mena de bolet de baixa qualitat-, derivat del llatí sus que vol dir porc; i del llatí luteus -groc fosc-) és un bolet amb un anell atípic.

    Morfologia

    Té el barret de fins a 10 cm de rotllana, d'un bru moradenc recobert d'una capa enganxosa, que se separa fàcilment, de vegades d'una sola peça, de color bru verdós. En els bolets acabats de sortir, el barret està enganxat al peu per un vel membranós de color blanc que, quan el barret s'estén, s'esquinça i resta penjat del peu al mateix temps que s'enfosqueix i pren un color violat, gairebé negre.

    El peu, grogós, més fosc cap a la base, porta un anell, malgirbat, de color violaci.

    Els tubs i la carn són grocs i no blavegen.

    Hàbitat

    No manca mai a la tardor a la majoria de les pinedes i sovint aguanta fins a l'hivern.

    Comestibilitat

    És un bolet comestible prou bo si es pela la cutícula bruna del barret. Quan es cou a la paella treu força aigua. Així, doncs, convé posar-l'hi gairebé sense oli i llençar l'aigua que ix al començament, per afegir-hi oli després i acabar de fregir-lo bé.[1]

    Referències

    1. Pascual, Ramon: Els bolets (on surten, com es coneixen, com es cuinen). Editorial Pòrtic, S.A., Barcelona, octubre del 1997. Col·lecció Els manuals de Pòrtic, núm. 1. ISBN 84-7306-965-X, planes 202-203.

    Bibliografia

    • Helmut und Renate Grünert: Pilze. Mosaik-Verlag, 1984, 287 Seiten.
    • Meinhard Moser, Helmut Gams: Kleine Kryptogamenflora. Bd. 2, Die Röhrlinge, Blätter- und Bauchpilze (Agaricales und Gastromycetales). Fischer-Verlag 1980.
    • SMOTLACHA, V., ERHART, M., ERHARTOVÁ, M. Houbařský atlas. Brno : Trojan, 1999. ISBN 80-85249-28-6. S. 27.

    Enllaços externs

     src= A Wikimedia Commons hi ha contingut multimèdia relatiu a: Pinetell de calceta Modifica l'enllaç a Wikidata
    Smörsopp ( Swedish )
    provided by wikipedia SV

    Den mykologiska karaktären hos smörsopp:

    Pores icon.png
    hymenium:
    rör

    Convex cap icon.svg
    hatt:
    välvd

    Adnate gills icon.png
    skivtyp:
    vidfästa

    Edible toxicity icon.png
    ätlighet:
    ätlig



    Ring stipe icon.png
    fot:
    ring

    Tan spore print icon.png
    sporavtryck:
    brun

    Mycorrhizal ecology icon.png
    ekologi:
    mykorrhiza

    Smörsopp (Suillus luteus) är en sopp som förekommer i hela Sverige och växer i tallskog. Soppen har gula rör och vit fot med ring samt brun hatt. Den slemmiga hatthuden går lätt att dra av. Därför ska man, om man är väldigt känslig för smörsoppens "svampighet", dra av hatten före tillagning för den kan vara seg. Mindre exemplar är mindre "svampig"/seg. Smörsoppen är en uppskattad matsvamp. Då den inte har någon distinkt smak, är den god att blanda med annan svamp i pytter, köttfärssås, grytor.

    Smörsoppen är Dalslands landskapssvamp.

    Referenser

    1. ^ Engler & Prantl (1898) , In: Nat. Pflanzenfam., Teil. I (Leipzig) 1**:195
    2. ^ Quél. (1888) , In: Fl. mycol. France (Paris):414
    3. ^ Quél. (1886) , In: Enchir. fung. (Paris):155
    4. ^ P.A. Karsten (1881) , In: Revue mycol., Toulouse 3(9):16
    5. ^ Batsch (1783) , In: Elench. fung. (Halle):99
    6. ^ L. (1753) , In: Sp. pl. 2:1177

    Externa länkar


    Mushroom.svg Denna svampartikel saknar väsentlig information. Du kan hjälpa till genom att tillföra sådan.
    Smørsopp ( i18n: No )
    provided by wikipedia Norwegian

    Smørsopp (Suillus luteus) er en sopp som danner sopprot med furu og forekommer i furuskoger i hele Norge. Smørsoppen har brun hatt, gule trange rør og hvit stilk med ring.

    Hatten er fuktig, men blir ekstra slimete i fuktig vær.[1] Smørsopp er en utmerket matsopp. Ringen og slimlaget (huden) på hatten bør fjernes, gjerne like efter plukking, da det blir skikkelig seigt i panna.[2]

    Det finnes også en ringløs smørsopp (Suillus granulata), noe lysere brun (nesten oransje) i hatten. Brukes som smørsopp.[1]

    Referanser

    1. ^ a b Inger Lagset Egeland (1999). Sikre sopper. [Oslo]: Gyldendal fakta. ISBN 8205255911.
    2. ^ Klaus Høiland, Smørsopp i Store Norske Leksikon.

    Eksterne lenker

    Suillus luteus ( Spanish; Castilian )
    provided by wikipedia Español
    Symbol question.svg
    Suillus luteus Suillus luteus Voitatti - IM6579 C.JPGTaxonomíaReino: FungiDivisión: BasidiomycotaClase: AgaricomycetesOrden: BoletalesFamilia: SuillaceaeGénero: SuillusEspecie: S. luteus
    (L.: Fries) GraySinonimia

    Boletus luteus (L. ex Fries)
    Boletus annulatus (Pers.)

    Suillus luteus
    Características micológicas
    Symbol question.svg
    Pores icon.png
    Himenio con poros
    Convex cap icon.svg

    El sombrero es convexo

    No gills icon.png

    Láminas: No aplicable

    Ring stipe icon.png

    El pie tiene anillo

    Brown spore print icon.png

    Esporas de color marrón

    Mycorrhizal ecology icon.png

    La ecología es micorriza

    Edible toxicity icon.png

    Comestibilidad: comestible

    Suillus luteus, también conocido como boleto anillado[1]​ o babosillo, es un hongo basidiomiceto del orden Boletales muy común en toda Europa. No tiene preferencia por ningún tipo de suelo, pero crece bajo las especies del género Pinus, donde se le encuentra con relativa frecuencia. El cuerpo fructífero aflora desde verano a otoño. Es una seta comestible, aunque la cutícula viscosa del sombrerillo puede tener fuertes efectos laxantes en determinadas personas, por lo que es conveniente retirarla. El epíteto específico "luteus" significa "amarillo". Todas las especies del género Suillus son micorrizas de coníferas.[1]

    Morfología[editar]

    El sombrero es de color marrón y de forma convexa, con un diámetro entre 4 y 10 centímetros, pudiendo alcanzar hasta 12 centímetros de anchura. La cutícula se elimina fácilmente, es viscosa y su borde es enrollado, pudiendo presentar restos del velo. Los tubos son de color amarillo pálido y cuando el ejemplar es joven se encuentran cubiertos por el anillo. Los poros son pequeños y angulosos, amarillos en fases iniciales y parduscos conforme la seta envejece. En ejemplares jóvenes, pueden segregar algunas gotas lechosas, pero no en tanta cantidad como en el S. granulatus. El pie mide entre 3 y 8 centímetros de largo por entre 1 y 2,5 centímetros de ancho, es robusto y blanquecino, cilíndrico y presenta un anillo ancho y membranoso. La esporada es de color pardo. La carne es blanca amarillenta, de olor afrutado y sabor muy poco marcado.[1]

    Posibilidades de confusión[editar]

    Las setas maduras pueden confundirse con las de Suillus granulatus, también comestible.[1]

    Bibliografía[editar]

    • Asociación Micológica Zamorana, 2005: Setas y Rutas Micológicas en Sanabria, Carballeda y los Valles. Ed. ADISAC LA VOZ.
    • Shelley Evans, Geoffrey Kibby, 2004: Guías de bolsillo. Hongos. Ed. Omega. ISBN 84-282-1089-6.

    Referencias[editar]

    1. a b c d Grünert, H.; Grünert, R. (1984). Guías de Naturaleza Blume: Setas (t. original:"Pilze"). Barcelona: Blume. p. 220. ISBN 84-87535-11-9.

    Enlaces externos[editar]

     title=
    Suillus luteus
    provided by wikipedia
    Species of edible fungus in the family Suillaceae native to Eurasia

    Suillus luteus Suillus luteus 475376.jpg Scientific classification Kingdom: Fungi Division: Basidiomycota Class: Agaricomycetes Order: Boletales Family: Suillaceae Genus: Suillus Species: S. luteus Binomial name Suillus luteus
    (L.) Roussel (1796)
    Synonyms[1]
    • Boletus luteus L. (1753)
    • Boletus volvatus Batsch (1783)
    • Cricunopus luteus (L.) P.Karst. (1881)
    • Viscipellis luteus (L.) Quél. (1886)
    • Ixocomus luteus (L.) Quél. (1888)
    • Boletopsis lutea (L.) Henn. (1898)

    Suillus luteus is a bolete fungus, and the type species of the genus Suillus. A common fungus native to Eurasia, from the British Isles to Korea, it has been introduced widely elsewhere, including North and South America, southern Africa, Australia and New Zealand. Commonly referred to as slippery jack or sticky bun in English-speaking countries, its names refer to the brown cap, which is characteristically slimy in wet conditions. The fungus, initially described as Boletus luteus by Carl Linnaeus in 1753, is now classified in a different family as well as genus. Suillus luteus is edible, though not as highly regarded as other bolete mushrooms, and is commonly prepared and eaten in soups, stews or fried dishes. The slime coating, however, may cause indigestion if not removed before eating.

    The fungus grows in coniferous forests in its native range, and pine plantations in countries where it has become naturalized. It forms symbiotic ectomycorrhizal associations with living trees by enveloping the tree's underground roots with sheaths of fungal tissue. The fungus produces spore-bearing fruit bodies, often in large numbers, above ground in summer and autumn. The fruit body cap often has a distinctive conical shape before flattening with age, reaching up to 13 cm (5 in) in diameter. Like other boletes, it has tubes extending downward from the underside of the cap, rather than gills; spores escape at maturity through the tube openings, or pores. The pore surface is yellow, and covered by a membranous partial veil when young. The pale stipe, or stem, measures up to 10 cm (4 in) tall and 3 cm (1.2 in) thick and bears small dots near the top. Unlike most other boletes, it bears a distinctive membranous ring that is tinged brown to violet on the underside.

    Taxonomy and naming

    The slippery jack was one of the many species first described in 1753 by the "father of taxonomy" Carl Linnaeus, who, in the second volume of his Species Plantarum, gave it the name Boletus luteus.[2] The specific epithet is the Latin adjective lūtěus, meaning "yellow".[3] The fungus was reclassified as (and became the type species of) the genus Suillus by French naturalist Henri François Anne de Roussel in 1796.[4] Suillus is an ancient term for fungi, and is derived from swine.[5] In addition to the British Mycological Society approved name "slippery jack",[6] other common names for this bolete include "pine boletus" and "sticky bun"—the latter referring to its resemblance to the identically named dessert.[7]

     src=
    "Boletus luteus", illustrated by Christiaan Sepp

    German naturalist August Batsch described Boletus volvatus (the specific epithet derived from the Latin volva, meaning "sheath", "covering" or "womb"[3]) alongside B. luteus in his 1783 work Elenchus Fungorum. Batsch placed both of these species, along with B. bovinus and the now obsolete names Boletus mutabilis and B. canus, in a grouping of similar boletes he called "subordo Suilli".[8] Boletus volvatus is now considered a synonym of Suillus luteus.[1] Several authors have placed the slippery jack in other genera: Finnish mycologist Petter Karsten classified it as Cricunopus luteus in 1881—the genus Cricinopus defined by yellow adnate tubes;[9] Lucien Quélet classified it as Viscipellis luteus in 1886,[10] and Ixocomus luteus in 1888; and Paul Christoph Hennings placed it in the section Cricinopus of the genus Boletopsis in 1900.[11]

    In works published before 1987, the slippery jack was written fully as Suillus luteus (L.:Fr.) Gray, as the description by Linnaeus had been name sanctioned in 1821 by the "father of mycology", Swedish naturalist Elias Magnus Fries. The starting date for all the mycota had been set by general agreement as 1 January 1821, the date of Fries's work. Furthermore, as Roussel's description of Suillus predated this as well, the authority for the genus was assigned to British botanist Samuel Frederick Gray in the first volume of his 1821 work A Natural Arrangement of British Plants.[12] The 1987 edition of the International Code of Botanical Nomenclature changed the rules on the starting date and primary work for names of fungi, and names can now be considered valid as far back as 1 May 1753, the date of publication of Linnaeus's work.[13] In 1986, a collection of fruit bodies from Sweden was designated as the neotype of Suillus luteus.[14]

    In their 1964 monograph on North American Suillus species, Alexander H. Smith and Harry Delbert Thiers classified S. luteus in the series Suilli of the section Suillus in genus Suillus. This group is characterized by the presence of either a ring on the stipe, a partial veil adhering to the cap margin, or a "false veil" not attached to the stipe but initially covering the tube cavity.[15] Species closely related to Suillus luteus include S. pseudobrevipes (a sister species), S. brevipes and S. weaverae (formerly Fuscoboletinus weaverae).[16] A genetic study of nucleotide DNA reinforced the species' monophyly and low genetic divergence, with material of S. luteus from the United Kingdom, Austria, Germany and North America forming a clade, in contrast with some other species, such as S. granulatus, which were shown to be polyphyletic.[17]

    Chemical analysis of pigments and chromogens showed that Suillus was more closely related to Gomphidius and Rhizopogon than to other boletes, and hence Suillus luteus and its allies were transferred from the Boletaceae to the newly circumscribed family Suillaceae in 1997.[18] Molecular studies have reinforced how distantly related these fungi are from Boletus edulis and its allies.[19]

    Description

    @media all and (max-width:720px){.mw-parser-output .tmulti>.thumbinner{width:100%!important;max-width:none!important}.mw-parser-output .tmulti .tsingle{float:none!important;max-width:none!important;width:100%!important;text-align:center}}
     src=
    Young fruit bodies have a partial veil that encloses the pores.
     src=
    In maturity, the partial veil rips away from the cap, remaining on the upper stipe as a well-developed, membranous ring.

    The cap is chestnut, rusty, olive brown, or dark brown in color and generally 4–10 cm (rarely to 13 cm) in diameter at maturity.[20] The cap has a distinctive conical shape, later flattening out. It is slimy to the touch, bare, smooth, and glossy even when dry, and the cuticle is easily peeled off. The tiny, circular pores of the tubes are initially yellow but turn olive to dark yellow with maturity. Like the skin of the cap, they can be readily peeled away from the flesh.[21]

    Tubes comprising the hymenophore on the underside of the cap are 3–7 mm (0.1–0.3 in) deep, with an attachment to the stipe ranging from adnate to somewhat decurrent. The pores are tiny, numbering 3 per mm in young specimens and 1–2 per mm in maturity.[15] The stipe is 5–10 cm (2.0–3.9 in) tall and 2–3 cm (0.8–1.2 in) wide.[22] It is pale yellow and more or less cylindrical but may bear a swollen base. A membranous partial veil initially links the stipe with the edge of the cap. When it ruptures, it forms a membranous, hanging ring.[21] The top side of the ring is whitish, while the underside is characteristically dark brown to violet. This species is one of the few members of the genus Suillus that have such a ring.[21] Above the ring, the stipe features glandular dots—minute clumps of pigmented cells. Below the ring, the stipe is dingy white, sometimes streaked with brownish slime.[23] In humid conditions, the ring has a gelatinous texture.[15] The white flesh of the entire fungus does not discolour when damaged, and is soft—particularly in mature specimens.[21] It has a "pleasant" taste and lacks any distinctive odour.[15]

    The spore print is ochre or clay coloured, the elongated elliptical spores measuring 7–10 by 3–3.5 μm.[22] Basidia (spore-producing cells) are four spored, with dimensions of 14–18 by 4–5 μm. Cystidia are present on both the tube faces (pleurocystidia) and edges (cheilocystidia), either scattered or, more rarely, as bundles. They measure 20–35 by 5–7 μm and have a narrow club shape. Clamp connections are not present in the hyphae of S. luteus.[15]

    Similar species

    Good field characteristics for Suillus luteus include the slimy brown cap, glandular dots on the upper stipe, and prominent purplish ring. A frequent lookalike is Suillus granulatus, which is another common, widely distributed and edible species occurring in the same habitat. Suillus granulatus is yellow fleshed and exudes latex droplets when young, but most conspicuously bears neither a partial veil nor a ring.[24] Other than that, Suillus luteus is unlikely to be confused with other mushrooms, especially if its preferred habitat under pine trees and the whitish partial veil are considered. In Europe, the related Suillus grevillei is found under larch and has a yellow cap, while immature fruit bodies of Gomphidius glutinosus may look comparable from above but have gills rather than pores underneath.[21] In North America, Suillus borealis and S. pseudobrevipes also have partials veils, but lack the distinctive ring of S. luteus.[5] S. cothurnatus forms a band-like ring on the stipe that tends to be brownish rather than purplish.[25]

    In some specimens of S. luteus, the partial veil separates from the stipe (rather than the cap margin), leaving cottony patches of veil hanging from the cap margin. In this state, fruit bodies can be confused with those of S. albidipes. Unlike S. luteus, however, S. albidipes does not have glandular dots on its stipe.[15]

    Distribution and habitat

     src=
    Growing under host tree, Finland

    Suillus luteus can be found all over the Northern Hemisphere. Native to Eurasia, it is widespread across the British Isles.[26] To the east it has been recorded from Pakistan, where it was found along canals in Dashkin in the district of Astore,[27] and as far east as South Korea.[24] It has also been widely introduced elsewhere by way of pine plantations around the globe. It is very commonly found in Monterey pine (Pinus radiata) plantations, despite the tree being native to California and hence not in the fungus' native range.[28] In North America it is found in the northeast, the Pacific Northwest and the southwestern United States.[5] According to Ernst Both,[29] it was Charles Horton Peck who first suggested in 1887 that the fungus was introduced to New York State on Pinus sylvestris.[30] DNA studies show that the North American populations differ little genetically from European populations, supporting the idea that the fungus arrived to North America relatively recently as a result of human activity.[25] Suillus luteus is found in coastal and mountainous pine forests and exhibits a tolerance of the northern latitudes. Southern Hemisphere locales where the slippery jack grow with plantation pines include South America, Africa, Australia, and New Zealand.[31] In southwestern Australia, the bolete is limited to areas of greater than 1000 mm (40 in) annual rainfall.[32] It has been recorded as far north as the Darling Downs and southern Queensland,[33] and occasionally in Tasmania.[34] The fungus fruits in spring, summer and fairly prolifically in autumn, following periods of wet weather. Mushrooms can appear in large troops or fairy rings.[21]

    In Ecuador, Pinus radiata plantations were planted extensively around Cotopaxi National Park, and Suillus luteus boletes appear in abundance year-round. A 1985 field study estimated production to be 3000–6000 mushrooms per hectare—up to 1,000 kilograms (2,200 lb) (dry weight) of mushrooms hectare per year. This continuous production contrasts with the bolete's seasonal appearance elsewhere. The fungus is not found in adjacent areas of native vegetation.[35] The fruiting is so bountiful that the harvest of slippery jacks has become the main reason that pine plantations are established or maintained in parts of Ecuador.[36] In southern Brazil, it has been recorded in plantations of slash pine (P. elliottii) in the municipalities of Pelotas, Nova Petrópolis and Canela in Rio Grande do Sul, and Colombo in Paraná.[37] It is particularly common in plantations in Patagonia.[38] Suillus luteus is the commonest bolete encountered in the Falkland Islands, where it is found in windbreaks and gardens.[39]

    In South Africa, Suillus luteus has been occasionally recorded under pines in Bloemfontein, Johannesburg and Royal Natal National Park.[40]

    Ecology

     src=
    Depicted on a 1964 Soviet Union postage stamp

    Suillus luteus is a pioneer species that typically establishes itself in the early stages of forest succession.[41] The fungus forms mycorrhizal associations with various species of pine, including Scots pine (P. sylvestris), black pine (P. nigra),[42] and Macedonian pine (P. peuce) in Europe,[43][44] and red pine (P. resinosa) and white pine (P. strobus) in North America.[45] An in vitro experiment demonstrated that the species could form an ectomycorrhizal association with Aleppo pine (P. halepensis), a key species used in reforestation in the Mediterranean.[46] A study of the ectomycorrhizal fungi associated with a lodgepole pine (P. contorta) invasion front near Coyhaique, Chile, showed that many invasive trees were supported by S. luteus as the sole mycorrhizal partner.[47]

    The ectomycorrhizae formed between the fungus and host plant can be influenced by soil microorganisms present in the mycorrhizosphere. For example, soil bacteria from the genera Paenibacillus and Burkholderia alter the branching structure of the root, whereas Bacillus species increase root growth and mycorrhizal colonization.[48] The fungus does not require a specific soil but seems to prefer acidic and nutrient-deficient soil.[21] Suillus luteus produces hydroxamic acid-based siderophores, which are compounds that can chelate iron and extract it from the soil in nutrient-poor conditions.[49] Ignacio Chapela and colleagues analysed the carbon uptake of S. luteus in Ecuador, concluding pine plantations accompanied by S. luteus deplete carbon stored in the soil and raising concerns that these might not be a remedy for rising carbon dioxide levels in the atmosphere.[50]

    The fungus has been shown to provide a protective effect against heavy metal toxicity when associated with the host Pinus sylvestris, preventing copper accumulation in the needles, and protecting seedlings against cadmium toxicity.[51][52] Owing to its frequent rate of sexual reproduction and the resulting extensive gene flow within populations, the fungus can rapidly evolve a trait to tolerate otherwise toxic levels of heavy metals in the environment.[53] The genetic basis of this adaptation—intriguing to researchers investigating the bioremediation potential of metal-adapted plants and their fungal associates[54]—are contained in the genome sequence of S. luteus, published in 2015.[55]

    Suillus luteus fruit bodies are sometimes infested with larvae, though not nearly as often as S. granulatus or B. edulis.[21] Damage from maggots is much more common in warmer months, and rare late in the season with cooler weather.[26] In a Finnish study, researchers found that 70–95% of fruit bodies collected from typical forest habitats were infested with larvae; the most common species were the flies Mycetophila fungorum, Pegomya deprimata, and Pegohylemyia silvatica.[56] In contrast, other studies have shown that fruit bodies collected from pine plantations are relatively free of larvae.[57] The fungus produces microscopic crystals of oxalic acid at the surface of its hyphae, a feature that is thought to help deter grazing by the springtail species Folsomia candida.[58]

    Edibility

     src=
    Slippery jack mushrooms collected in Ukraine

    Suillus luteus is an edible mushroom. Although some authors regard it as one of low quality,[5][59] and generally inferior to co-occurring species such as Boletus pinophilus,[60] the species is considered a delicacy in Slavic cultures (known as maslyata in Russian or maślaki in Polish, deriving from words meaning "buttery"). It was highly regarded in Calabria, even more than Boletus edulis, until the 1940s when increased interest in the latter species eclipsed the former.[61] Mushrooms conforming to Suillus luteus are exported from Chile to Italy,[61] and, since the 1970s, the United States.[62] As of 2002, harvesters in Chile were paid on average US$0.5 per kilogram of fruit bodies.[63] In Burundi, Suillus luteus mushrooms are sold to Europeans as cepes in Bujumbura but not generally eaten by the Barundi.[64] Based on samples collected from Chile, the boletes contain (as a percentage of dry weight) 20% protein, 57% carbohydrates, 6% fat, and 6% ash.[65] Pinus radiata plantations in southeastern Australia have become tourist attractions as people flock to them in autumn to pick slippery jacks and saffron milk-caps (Lactarius deliciosus);[66] Belanglo State Forest in particular has attracted large numbers of Polish foragers.[67]

    Slippery jacks do not keep for long after picking,[21] nor are they suitable for drying,[20] as their water content is too high. They are suited for frying,[20] or cooking in stews and soups, either alone or with other mushroom species.[68] Puréeing the mushroom is not recommended, however: "We once made the mistake of running it through a blender to make a soup. The result was a substance recommending itself for use when hanging wallpaper."[25] S. luteus and other Suillus species may cause allergic reactions in some people[69] or digestive problems that appear to result from consuming the slimy skin.[25] The fungus is better cooked before eating, and some authors recommend discarding the glutinous cuticle and tubes before cooking.[23][70] Moreover, the skin can spoil other fungi with which slippery jacks are collected.[20]

    Inexpensive powdered S. luteus fruit bodies are sometimes added to the more expensive B. edulis mushroom soup powder, a fraudulent practice that is difficult to detect with microscopy because the tissues are no longer intact.[71] This adulteration can be determined chemically, however, by testing for increased levels of the sugar alcohols arabitol and mannitol.[72] The practice can also be determined with a DNA-based method that is sensitive enough to detect the addition of 1–2% of S. luteus to B. edulis powder.[73]

    See also

    References

    1. ^ a b "GSD species synonymy: Suillus luteus (L.) Roussel". Species Fungorum. CAB International. Retrieved 28 July 2014..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"""""'"'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
    2. ^ Linnaeus C. (1753). Species Plantarum (in Latin). 2. Stockholm, Sweden: Laurentii Salvii. p. 1177.
    3. ^ a b Simpson DP. (1979). Cassell's Latin Dictionary (5th ed.). London, UK: Cassell. pp. 354, 649. ISBN 978-0-304-52257-6.
    4. ^ Roussel HFA. (1796). Flore du Calvados et terrains adjacents, composée suivant la méthode de Jussieu (in French). Caen, France: L.-J. Poisson. p. 34.
    5. ^ a b c d Arora D. (1986) [1979]. Mushrooms Demystified: A Comprehensive Guide to the Fleshy Fungi. Berkeley, California, USA: Ten Speed Press. p. 500. ISBN 978-0-89815-169-5.
    6. ^ "English Names for fungi 2014". British Mycological Society. June 2014. Retrieved 27 July 2015.
    7. ^ Jordan P. (2015). Field Guide To Edible Mushrooms Of Britain And Europe. London, UK: Bloomsbury Publishing. p. 102. ISBN 978-1-4729-2085-0.
    8. ^ Batsch AJGK. (1783). Elenchus Fungorum (in Latin and German). Magdeburg, Germany: Apud Joannem Jacobum Gebauer. p. 99.
    9. ^ Karsten PA. (1881). "Enumeratio Boletinearum et Polyporearum Fennicarum". Revue Mycologique Toulouse. 3 (9): 16.
    10. ^ Quélet L. (1886). Enchiridion fungorum in Europa media et praesertim in Gallia vigentium. Switzerland: O. Doin. p. 155.
    11. ^ Hennings PC. (1900). "Fungi (Eumycetes)". Die natürlichen Pflanzenfamilien nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten insbesondere den Nutzpflanzen. 1 (in German). 1. Leipzig, Germany: W. Engelmann. p. 195.
    12. ^ Gray SF. (1821). A Natural Arrangement of British Plants. 1. London, UK: Baldwin, Cradock, and Joy. p. 646.
    13. ^ Hawksworth DL. (2001). "The naming of fungi". In McLaughlin DJ, McLaughlin EG. Systematics and Evolution. Part B. The Mycota: A Comprehensive Treatise on Fungi as Experimental Systems for Basic and Applied Research. 7. Berlin, Germany: Springer. pp. 171–92 (see p.&nbsp, 181). ISBN 978-3-540-66493-2.
    14. ^ Palm ME, Stewart EL (1986). "Typification and nomenclature of selected Suillus species". Mycologia. 78 (3): 325–33. doi:10.2307/3793035.
    15. ^ a b c d e f Smith AH, Thiers HD (1964). A Contribution Toward a Monograph of North American Species of Suillus (Boletaceae) (PDF). Ann Arbor, Michigan, USA: Privately published. pp. 67–68.
    16. ^ Kretzer A, Li Y, Szaro T, Bruns TD (1996). "Internal transcribed spacer sequences from 38 recognized species of Suillus sensu lato: Phylogenetic and taxonomic implications". Mycologia. 88 (5): 776–85. doi:10.2307/3760972. JSTOR 3760972.
    17. ^ Manian S, Sreenivasaprasad S, Bending GD, Mills PR (2001). "Genetic diversity and interrelationships among common European Suillus species based on ribosomal DNA sequences". FEMS Microbiology Letters. 204 (1): 117–21. doi:10.1111/j.1574-6968.2001.tb10873.x.
    18. ^ Besl H, Bresinsky A (1997). "Chemosystematics of Suillaceae and Gomphidiaceae (suborder Suillineae)". Plant Systematics and Evolution. 206 (1–4): 223–42. doi:10.1007/BF00987949.
    19. ^ Binder M, Hibbett DS (2006). "Molecular systematics and biological diversification of Boletales". Mycologia. 98 (6): 971–81. doi:10.3852/mycologia.98.6.971. PMID 17486973.
    20. ^ a b c d Zeitlmayr L. (1976). Wild Mushrooms: An Illustrated Handbook. Hertfordshire, UK: Garden City Press. p. 101. ISBN 978-0-584-10324-3.
    21. ^ a b c d e f g h i Haas H. (1969). The Young Specialist Looks at Fungi. London, UK: Burke. p. 46. ISBN 978-0-222-79409-3.
    22. ^ a b Phillips R. (2006). Mushrooms. London, UK: Pan MacMillan. p. 292. ISBN 978-0-330-44237-4.
    23. ^ a b Ammirati JF, McKenny M, Stuntz DE (1987). The New Savory Wild Mushroom. Seattle, Washington, USA: University of Washington Press. p. 20. ISBN 978-0-295-96480-5.
    24. ^ a b Min YJ, Park MS, Fong JJ, Seok SJ, Han S-K, Lim YW (2014). "Molecular taxonomical re-classification of the genus Suillus Micheli ex S. F. Gray in South Korea". Mycobiology. 42 (3): 221–28. doi:10.5941/MYCO.2014.42.3.221. PMC 4206787. PMID 25346598. open access publication – free to read
    25. ^ a b c d Kuo M. (2007). 100 Edible Mushrooms. Ann Arbor, Michigan, USA: The University of Michigan Press. pp. 221–23. ISBN 978-0-472-03126-9.
    26. ^ a b Nilsson S, Persson O (1977). Fungi of Northern Europe 1: Larger Fungi (Excluding Gill-Fungi). Penguin Nature Guides. New York, USA: Penguin Books. p. 110. ISBN 978-0-14-063005-3.
    27. ^ Sarwar S, Khalid AN (2013). "Preliminary Checklist of Boletales in Pakistan" (PDF). Mycotaxon: 1–12.
    28. ^ Vellinga EC, Wolfe BE, Pringle A (2009). "Global patterns of ectomycorrhizal introductions". New Phytologist. 181 (4): 960–73. doi:10.1111/j.1469-8137.2008.02728.x. PMID 19170899.
    29. ^ Both EE. (1993). The Boletes of North America. A Compendium. Buffalo, USA: Buffalo Museum of Science. pp. 190–91. ISBN 978-0-944032-54-1.
    30. ^ Peck CH. (1887). "New York species of viscid boleti". Bulletin of the New York State Museum. 1 (2): 57–66.
    31. ^ Roberts P, Evans S (2011). The Book of Fungi. Chicago, Illinois, USA: University of Chicago Press. p. 356. ISBN 978-0-226-72117-0.
    32. ^ Dunstan WA, Dell B, Malajczuk N (1998). "The diversity of ectomycorrhizal fungi associated with introduced Pinus spp. in the Southern Hemisphere, with particular reference to Western Australia". Mycorrhiza. 8 (2): 71–79. doi:10.1007/s005720050215.
    33. ^ Leonard P. (2012). "Fungi Key – Suillus". QMS Website. Queensland Mycological Society. Retrieved 4 August 2015.
    34. ^ Ratkowsky DA, Gates GM (2005). "An inventory of macrofungi observed in Tasmanian forests over a six-year period" (PDF). Tasforests. 16: 153–68. Archived from the original (PDF) on 2013-12-29.
    35. ^ Hedger J. (1986). "Suillus luteus on the Equator". Bulletin of the British Mycological Society. 20 (1): 53–54. doi:10.1016/S0007-1528(86)80015-3.
    36. ^ Farley KA, Kelly EF (2004). "Effects of afforestation of a paramo grassland on soil nutrient status" (PDF). Forest Ecology and Management. 195: 281–90. doi:10.1016/j.foreco.2003.12.015.
    37. ^ Sulzbacher MA, Grebenc T, Jacques RJS, Antoniolli ZI (2013). "Ectomycorrhizal fungi from southern Brazil – a literature-based review, their origin and potential hosts". Mycosphere. 4 (1): 61–95. doi:10.5943/mycosphere/4/1/5.
    38. ^ Barroetaveña C, Rajchenberg M, Cázares E (2005). "Mycorrhizal fungi in Pinus ponderosa introduced in Central Patagonia (Argentina)". Nova Hedwigia. 80 (3–4): 453–64. doi:10.1127/0029-5035/2005/0080-0453.
    39. ^ Watling R. (2012). "Ectomycorrhizal fungi and non-agaricoid basidiomycetous macromycetes of the Falklands". Edinburgh Journal of Botany. 69 (2): 219–38. doi:10.1017/S0960428612000042.
    40. ^ Van der Westhuizen GCA, Eicker A (1994). Field Guide Mushrooms of Southern Africa. Cape Town, South Africa: STRUIK. p. 97. ISBN 978-1-86825-507-8.
    41. ^ Muller LAH, Lambaerts M, Vangronsveld J, Colpaert JV (2004). "AFLP-based assessment of the effects of environmental heavy metal pollution on the genetic structure of pioneer populations of Suillus luteus". New Phytologist. 164 (2): 297–303. doi:10.1111/j.1469-8137.2004.01190.x.
    42. ^ Loizides M, Kyriakou T, Tziakouris A (2011). Edible & Toxic Fungi of Cyprus (in Greek and English). self-published. pp. 266–67. ISBN 978-9963-7380-0-7.
    43. ^ Karadelev M, Rusevska K, Spasikova S (2007). "The Family Boletaceae s.l. (Excluding Boletus) in the Republic of Macedonia" (PDF). Turkish Journal of Botany. 31 (6): 539–50.
    44. ^ Yağiz D, Afyon A, Konuk M, Helfer S (2006). "Contributions to the macrofungi of Kastamonu province, Turkey". Mycotaxon. 98: 177–80.
    45. ^ Kuo M. (November 2004). "Suillus luteus: The Slippery Jack". MushroomExpert.Com. Retrieved 15 May 2010.
    46. ^ Torres P, Honrubia M (1994). "Ectomycorrhizal associations proven for Pinus halepensis". Israel Journal of Plant Sciences. 42 (1): 51–58. doi:10.1080/07929978.1994.10676557.
    47. ^ Hayward J, Horton TR, Pauchard A, Nuñez MA (2015). "A single ectomycorrhizal fungal species can enable a Pinus invasion" (PDF). Ecology. 96 (5): 1438–44. doi:10.1890/14-1100.1. PMID 26236856.
    48. ^ Churchland C, Grayston SJ (2014). "Specificity of plant-microbe interactions in the tree mycorrhizosphere biome and consequences for soil C cycling". Frontiers in Microbiology. 5: 261. doi:10.3389/fmicb.2014.00261. PMC 4042908. PMID 24917855. open access publication – free to read
    49. ^ Haselwandter K, Häninger G, Ganzera M (2011). "Hydroxamate siderophores of the ectomycorrhizal fungi Suillus granulatus and S. luteus". BioMetals. 24 (1): 153–57. doi:10.1007/s10534-010-9383-4.
    50. ^ Chapela IH, Osher LJ, Horton TR, Henn MR (2001). "Ectomycorrhizal fungi introduced with exotic plantations induce soil carbon depletion" (PDF). Soil Biology and Biochemistry. 33 (12–13): 1733–40. doi:10.1016/S0038-0717(01)00098-0.
    51. ^ Vosátka M, Rydlová J, Sudová R, Vohník M (2006). "Mycorrhizal fungi as helping agents in phytoremediation of degraded and contaminated soils". In Mackova M, Dowling DN, Macek M. Phytoremediation and Rhizoremediation. Dordrecht, Germany: Springer Science & Business Media. p. 245. ISBN 978-1-4020-4999-6.
    52. ^ Krznaric E, Verbruggen N, Wevers JH, Carleer R, Vangronsveld J, Colpaert JV (2009). "Cd-tolerant Suillus luteus: a fungal insurance for pines exposed to Cd". Environmental Pollution. 157 (5): 1581–88. doi:10.1016/j.envpol.2008.12.030. PMID 19211178.
    53. ^ Muller LA, Vangronsveld J, Colpaert JV (2007). "Genetic structure of Suillus luteus populations in heavy metal polluted and nonpolluted habitats". Molecular Ecology. 16 (22): 4728–37. doi:10.1111/j.1365-294X.2007.03549.x.
    54. ^ "Suillus luteus". MycoCosm. Joint Genome Institute. United States Department of Energy. Retrieved 3 August 2015.
    55. ^ Kohler A, Kuo A, Nagy LG, Morin E, Barry KW, Buscot F, et al. (2015). "Convergent losses of decay mechanisms and rapid turnover of symbiosis genes in mycorrhizal mutualists". Nature Genetics. 47 (4): 410–15. doi:10.1038/ng.3223. PMID 25706625. open access publication – free to read
    56. ^ Hackmann W, Meinander M (1979). "Diptera feeding as larvae on macrofungi in Finland" (PDF). Annales Zoologici Fennici. 16 (1): 50–83. JSTOR 23733712.
    57. ^ Sitta N, Süss L (2013). "Insects parasitizing edible ectomycorrhizal mushrooms". In Zambonelli A, Bonito GM. Edible Ectomycorrhizal Mushrooms: Current Knowledge and Future Prospects. Springer Science & Business Media. pp. 342–43. ISBN 978-3-642-33823-6.
    58. ^ Böllmann J, Elmer M, Wöllecke J, Raidl S, Hüttl RF (2010). "Defensive strategies of soil fungi to prevent grazing by Folsomia candida (Collembola)". Pedobiologia. 53 (2): 107–14. doi:10.1016/j.pedobi.2009.06.003.
    59. ^ Jordan M. (1995). The Encyclopedia of Fungi of Britain and Europe. London, UK: David & Charles. p. 350. ISBN 978-0-7153-0129-6.
    60. ^ Lamaison J-L, Polese J-M (2005). The Great Encyclopedia of Mushrooms. Cologne, Germany: Könemann. pp. 20–21. ISBN 978-3-8331-1239-3.
    61. ^ a b Sitta N, Floriani M (2008). "Nationalization and globalization trends in the wild mushroom commerce of Italy with emphasis on porcini (Boletus edulis and allied species)". Economic Botany. 62 (3): 307–22. doi:10.1007/s12231-008-9037-4.
    62. ^ Dahlberg A, Finlay RD (1999). "Suillus". In Cairney DJWG, Chambers DSM. Ectomycorrhizal Fungi: Key Genera in Profile. Berlin, Germany: Springer. pp. 33–64 (see p.&nbsp, 40). ISBN 978-3-662-06827-4.
    63. ^ De Roman M. (2010). "The contribution of wild fungi to diet, income and health: a world review". Progress in Mycology. Springer Netherlands. pp. 327–48 (see p.&nbsp, 336). doi:10.1007/978-90-481-3713-8_12. ISBN 978-90-481-3712-1.
    64. ^ Buyck B, Nzigidahera B (1995). "Ethnomycological notes from western Burundi". Belgian Journal of Botany. 128 (2): 131–38. JSTOR 20794358.
    65. ^ Blanco D, Fajardo J, Verde A, Rodríguez CA (2012). "Etnomicología del género Suillus, una visión global" (PDF). Boletín de la Sociedad Micológica de Madrid (in Spanish). 36: 175–86.
    66. ^ "Mushroom Picking". Visitor Information. Oberon Australia. 2015. Retrieved 14 August 2015.
    67. ^ Kwiatkowski M. (2004). "Re-creating the Polish 'homelandscape'". In Drozd E, Cahill D. Polonia in Australia: Challenges and Possibilities in the New Millennium (PDF). Footscray, Victoria: Australian-Polish Community Services. pp. 23–25. ISBN 978-0-9577974-6-8.
    68. ^ Carluccio A. (2003). The Complete Mushroom Book. London, UK: Quadrille. p. 74. ISBN 978-1-84400-040-1.
    69. ^ Bruhn J, Soderberg M (1991). "Allergic contact dermatitis caused by mushrooms". Mycopathologia. 115 (3): 191–95. doi:10.1007/BF00462225. PMID 1749402.
    70. ^ McKnight K, McKnight V, Peterson R (1998). A Field Guide to Mushrooms: North America. New York, USA: Houghton Mifflin Harcourt. p. 500. ISBN 978-0-395-91090-0.
    71. ^ Murat C, Mello A, Abbà S, Vizzini A, Bonfante P (2008). "Edible mycorrhizal fungi: Identification, life cycle and morphogenesis". In Varma A. Mycorrhiza. State of the Art, Genetics and Molecular Biology, Eco-Function, Biotechnology, Eco-Physiology, Structure and Systematics. Berlin, Germany: Springer. pp. 707–32. ISBN 978-3-540-78824-9.
    72. ^ Sforza S. (2013). Food Authentication Using Bioorganic Molecules. Lancaster, Pennsylvania, USA: DEStech Publications. p. 173. ISBN 978-1-60595-045-7.
    73. ^ Moor DB, Brodmann P, Nicholas PG, Eugster A (2002). "Polymerase chain reaction (PCR) for the detection of king bolete (Boletus edulis) and slippery jack (Suillus luteus) in food samples". European Food Research and Technology. 214 (4): 340–45. doi:10.1007/s00217-001-0458-x.

    Turta vacii ( Romanian; Moldavian; Moldovan )
    provided by wikipedia RO

    Suillus luteus (Carl Linné, 1753 ex Henri François Anne de Roussel, 1796)[1] din încrengătura Basidiomycota în familia Suillaceae și de genul Suillus, este o ciupercă comestibilă care coabitează, fiind un simbiont micoriza (formează micorize pe rădăcinile arborilor). Buretele este numit în popor turta vacii, de asemenea văcuțe[2] și se dezvoltă foarte des în România, Basarabia și Bucovina de Nord în grupuri mari și cercuri, pe soluri nisipoase sărace, în păduri de conifere rare, la marginea lor și cea de drumuri ierboase, sub pini, chiar și în plantări de molizi tineri, printre iarbă și Ericaceae, pe mușchi, din iunie până în octombrie (noiembrie).[3][4]

    Descriere

     src=
    Bres.: Boletus luteus
    • Pălăria: Ea are un diametru de 5-12 cm, este inițial cărnoasă și compactă, semisferică cu marginea răsfrântă în jos, devenind apoi mai moale, convexă și la bătrânețe întinsă, adesea cu marginea ușor ondulată. Cuticula este netedă, lipicioasă și vâscoasă pe timp umed sau prin roua dimineții și lucioasă pe vreme uscată. Ea se separă ușor de pălărie. Coloritul variază de la brun-gălbui peste maroniu-roșiatic închis până la maro ca ciocolata.
    • Tuburile și porii: Sporiferele sunt la început de un galben pal până de lămâie, devenind cu maturitatea brun-gălbuie până turbur-măslinii, fiind scurte și unghiulare, aderate la picior sau ușor decurente și nu se schimbă la culoare când pălăria este tăiată. Ele sunt acoperite în tinerețe de un văl parțial albicios care la maturitate se rupe. Ele se separă ușor de pălărie. Porii înguști și galbeni sunt rotunjor-unghiulari, la maturitate galben murdari.
    • Sporii: Ei sunt netezi și fusiformi, pulberea lor fiind de un ocru închis.Au o mărime de 7-10 x 3-3,5 microni.
    • Piciorul: El are o înălțime de 6-10 (12) cm și o lățime de 1-2,5 cm, este cilindric, câteodată neregulat, compact și solid, plin, adesea ușor îngroșat la bază, cu un inel (tot datorită vălului parțial) albicios până violaceu, membranos, ondulat și atârnat în jos, fragil și fugace precum destul de apropiat pălăriei. În zona superioară al lui este colorat ca porii, arătând o rețea fină galbenă, presărată cu negi mici albi care se decolorează mai târziu brun-roșiatic închis. Pe partea inferioară este mai închis cu nuanțe maronii sau violete cu numeroase punctișoare maronii la bază.
    • Carnea: Ea este la început tare și compactă, dar devine moale și spongioasă cu maturitatea avansată, fiind de culoare alb-gălbuie până galbenă ca lămâia, decolorată roșiatic la bază. Mirosul este ușor aromatic, gustul plăcut acrișor.[3][4]
    • Reacții chimice: Buretele se decolorează cu acid sulfuric intensiv galben până ocru-portocaliu, sub aburi de amoniac gri deschis, cu formaldehidă sulfurică galben, cu Hidroxid de potasiu gri și cu sulfat de fier ușor gri-albăstrui până galben-verzui.[5]

    Confuzii

    Buretele poate fi confundat cu alte specii din genul Suillus precum soiuri foarte apropiate, cu toate comestibile, cum sunt: Boletus rubellus, sin. Hortiboletus rubellus,[6] Chalciporus piperatus, sin. Boletus piperatus,[7] Gomphidius glutinosus,[8] Gyrodon lividus,[9] Suillus bovinus,[10][11] Suillus collinitus,[12] Suillus flavidus,[13] Suillus granulatus,[14] Suillus grevillei,[15] Suillus variegatus,[16] Suillus viscidus comestibil, (se dezvoltă sub larici),[17] Xerocomus badius,[18] Xerocomellus chrysenteron sin. Xerocomus chrysenteron,[19] Xerocomus spadiceus[20] sau Boletus subtomentosus[21].

    Specii asemănătoare

    Valorificare

    Turta vacii este foarte gustoasă, mai ales în stadiu tânăr. Datorită gustului fin, ea ar trebui să nu fie pregătită împreună cu ciuperci de gust dominant. Bureții se potrivesc într-un sos, ca mâncare, prăjiți, răcoriți și apoi amestecații cu un tătar de vită sau ca adăugare la jumări de ou. Ei nu se potrivedc pentru uscat. La exemplare umede se îndepărtează cuticula lipicioasă (cel mai bine deja în pădure) precum la cele mai bătrâne și porii.[22][23] Cuticula trebuie îndepărtată și din indicații medicale: s-a dovedit că ea poate să provoacă, fiind ingerată, iritații gastro-intestinale destul de neplăcute.[24] Cuticula și porii sunt ușor de îndepărtat (vezi filmul 1 de mai jos).

    Note

    1. ^ Index Fungorum
    2. ^ Denumire RO 1,2
    3. ^ a b Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1976, p. 530-531, ISBN 3-405-11774-7
    4. ^ a b Linus Zeitlmayr: „Knaurs Pilzbuch”, Editura Droemer Knaur, München-Zürich 1976, p. 85-86, ISBN 3-426-00312-0
    5. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 32, ISBN 3-85502-0450
    6. ^ Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, ed. a 5-a, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1979, p. 524-525, ISBN 3-405-12116-7
    7. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 46, ISBN 3-85502-0450
    8. ^ Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1976, p. 448-449, ISBN 3-405-11774-7
    9. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 35, ISBN 3-85502-0450
    10. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 35, ISBN 3-85502-0450
    11. ^ I funghi dal vero, vol. 7, Editura Arte Grafiche Saturnia, Trento 1993, p. 376-377, ISBN 88-85013-57-0 (editat postum)
    12. ^ Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 2, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1980, p. 524-525, ISBN 3-405-12081-0
    13. ^ Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 3, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1980, p. 440-441, ISBN 3-405-12124-8
    14. ^ Linus Zeitlmayr: „Knaurs Pilzbuch”, Editura Droemer Knaur, München-Zürich 1976, p. 87-88, ISBN 3-426-00312-0
    15. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 30, ISBN 3-85502-0450
    16. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 35, ISBN 3-85502-0450
    17. ^ [Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, ed. a 5-a, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1979, p. 528-529, ISBN 3-405-12116-7
    18. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 41, ISBN 3-85502-0450
    19. ^ Linus Zeitlmayr: „Knaurs Pilzbuch”, Editura Droemer Knaur, München-Zürich 1976, p. 83-85, ISBN 3-426-00312-0
    20. ^ Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: „700 Pilze in Farbfotos”, Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, p. 35, ISBN 3-85502-0450
    21. ^ Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1976, p. 498-499, ISBN 3-405-11774-7
    22. ^ Luce Höllthaler: „Pilzdelikatessen”, Editura Wilhelm Heyne Verlag, München 1982, p. 99-100, ISBN 3-453-40334-7
    23. ^ Joachim Richter: „Dr. Oetker Pilz-Kochbuch”, Editura Ceres, Bielefeld 1983, p. 15-16
    24. ^ Andreas Bresinsky, Helmut Besl: „Giftpilze”. Editura Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft, Stuttgart 1985, ISBN 978-3-8047-0680-4, p. 126

    Bibliografie

    Legături externe

    Voitatti ( Finnish )
    provided by wikipedia FI

    Voitatti (Suillus luteus) on yleinen ja hyvä ruokasieni, joka kasvaa koko Suomessa.

    Koko ja ulkonäkö

    Voitatti on kirkkaan tai vaalean kellanruskea sieni, jolla on lyhyt kellanvalkea jalka ja siinä suuri valkea rengas, joka kutistuu ja tummuu ajan myötä. Renkaan yläpuolelta jalka on tummien pisteiden kirjoma. Nuori ja vanha voitatti eroavat toisistaan jonkin verran.[2] Noin kymmenen senttiä leveä, pähkinänruskea lakki on aluksi puolipallomainen, mutta muuttuu kuperammaksi ajan myötä.[2][3] Lakki on erittäin limainen märkänä ja sen alapuolen pillikerros on aluksi kirkkaan keltainen, kunnes vanhemmiten se muuttuu ruskeammaksi. Usein lakki on tummaviiruinen.[4]

    Malto on miedon makuista ja pehmenevää, väriltään se on vaaleankeltaista. Voitatista lähtee mieto sekä lievä hedelmäinen tuoksu.[2][3] Voitatin itiöpöly on okrankeltaista. Itiöt ovat muodoltaan sukkulamaisia ja kapean ellipsoidimaisia. Niiden koko on noin 7-10 x 3-3,5 mikrometriä (μm). Voitatit ovat usein toukkaisia.[5]

    Samankaltaiset lajit

    Voitatin voi sekoittaa muun muassa jyvästattiin (Suillus granulatus), turjantattiin (Suillus clintonianus) tai lehtikuusentattiin (Suillus grevillei).[2] Voitatit muodostavat itsessään suvun, johon kuuluu voitatin lisäksi seitsemän muuta sientä: jyvästatti, turjantatti, lehtikuusentatti, nummitatti, suotatti, kangastatti sekä harmotatti.[5]

    Kasvuaika ja -paikka

    Voitatti kasvaa yleisenä koko maassa heinäkuusta lokakuuhun. Se on männyn seuralaislaji, joten tavallisimmat kasvupaikat ovat kuivat kangasmetsät, hakkuuaukeat sekä polkujen ja teiden varret. Alueet, joissa maan pintaa on rikottu, ovat erityisen hyviä voitatin kasvupaikkoja.[2]

    Käyttö

     src=
    Albin Schmalfußin teos Butterröhrling vuodelta 1897

    Voitatti on erinomainen ja maukas kahden tähden ruokasieni, jota on kuitenkin hankala siivota limaisen pinnan takia. Pintakelmu onkin helpointa poistaa ennen sienen käyttöä.[2] Voitatti nyljetään leikkaamalla se puoliksi lakin pinnassa olevaan pintakelmuun asti, muuta esikäsittelyä se ei tarvitse.[6][7] Sieni on myös hyönteisten suosima ravintokohde.[2]

    Voitatteja pakastetaan, suolataan tai kuivataan viipaleina. Se on myös maukasta paistettuna, liuossuolattuna sekä marinadiliemeen laitettuna[2][8][9]. Voitattien keräämistä vilkasliikenteisiltä paikoilta ei suositella, sillä se kerää itseensä raskasmetalleja.[10] Kaupan on nykyään myös kuivatuista voitateista tehtyä voitattirouhetta.[4]

    Sienivärjäyksessä voitatteja käytettäessä saadaan beigenoranssia[11].

    Lähteet

    1. Taksonomian lähde: Index Fungorum Luettu 31.8.2008
    2. a b c d e f g h Eriksson, K. & Kotiranta, H.: Käytännön sieniopas, s. 67. Kirjayhtymä, 1985. ISBN 951-26-2809-0.
    3. a b Valitut palat 1984: Sienestäjän tietokirja
    4. a b http://www.kemi.fi/romppanen/voita.htm
    5. a b WSOY 1987: Svengunnar Ryman, Ingmar Holmåsen: Suomen ja Pohjolan sienet
    6. http://www.jyu.fi/tdk/museo/ruokasienia/voitatti.htm
    7. Otava 1993: Mauri Korhonen: Uusi sienikirja
    8. Elintarviketurvallisuusvirasto Evira
    9. http://www.arktisetaromit.fi/fi/arktiset+aromit/sienet/luonnonsienet/voitatti/
    10. Luontonetti
    11. WSOY 1994: Lasse Kosonen: Uusi perheen sienikirja

    Aiheesta muualla

    Маслюк звичайний ( Ukrainian )
    provided by wikipedia UK
     src=
    Маслюки у відрі. Вінницька область

    Маслюк звичайний (Suillus luteus) — вид грибів із роду маслюк родини маслюкових (Suillaceae). Місцеві назва — козляк, козар.

    Опис

    Шапка 3-8(10-12) см у діаметрі, напівсферична, потім опукло- або плоскорозпростерта, з тупим краєм, каштанова або жовтуватокоричнювата, гола, клейка. Шкірка знімається дуже легко. Пори спочатку білуваті, з віком жовтіють, кутасто-округлі. Спори брудно-жовтуваті, 7-10,5 × 3-3,5 мкм. Ніжка 3-8(10) × 1-3 см, щільна, білувата, пізніше жовтувата, коричнювата, з кільцем, яке швидко зникає. Кільце пластинчасто-плівчасте, біле, згодом коричнювате, іноді з лілуватим відтінком. М'якуш водянистий, білуватий, з віком жовтуватий, під шкіркою темніший, при розрізуванні на повітрі не змінюється, смак і запах приємні.

    Поширення

    Гриб поширений у хвойних лісах Євразії та Північної Америки, завезений на південь Австралії та до Нової Зеландії.

    Зустрічається по всій Україні у хвойних (соснових) і мішаних лісах. Збирають з липня по листопад.

    Використання

    Дуже добрий їстівний гриб. Перед приготуванням з шапинки знімають шкірку, бо навіть після відварювання залишається слизистою і при вживанні може викликати розлад шлунку. Використовують маслюки свіжими, про запас сушать, солять, маринують. Заготовляють у Прикарпатті, на Поліссі.

    Склад маслюка у відсотках[1] Частина
    гриба Свіжі гриби Склад сухої речовини Вода Суха
    речовина Білки Жири Манітол Цукор Клітковина Екстрактивні
    речовини Зола Ніжка 91,07 8,93 32,75 3,80 15,57 0,18 35,99 4,43 7,46 Шапинка 91,69 8,41 40,74 6,42 16,91 0,91 21,05 3,50 10,47

    Див. також

    Примітки

    Джерела

    • Зерова М. Я., Єлін Ю. Я., Коз'яков С. М. Гриби: їстівні, умовно їстівні, неїстівні, отруйні. — Київ : Урожай, 1979. — С. 86—87.
    • Фотинюк, Фелікс Іванович. Гриби. — Львів : Книжково-журнальне видавництво, 1961. — 184 с.


    Маслёнок обыкновенный ( Russian )
    provided by wikipedia русскую Википедию
    2012-10-12 Suillus luteus (L.) Roussel 271431.jpg

    Оптимальная среднесуточная температура плодоношения +15…+18 °C, но на колебания температуры маслёнок обыкновенный реагирует не сильно. Плодовые тела появляются обычно на 2—3 день после дождя, стимулируют плодоношение также сильные росы. В горных местностях маслята могут массово вырастать вокруг камней, это происходит благодаря конденсации влаги на поверхности камня. Плодоношение прекращается при температуре −5 °C на поверхности почвы, а после промерзания верхнего слоя на 2—3 см уже не возобновляется.

    В 1967—1976 гг. проводились наблюдения за маслёнком обыкновенным на учётных площадках в посадках сосны (на территории Украины)[1]. Установлено, что урожайность этого гриба подвержена сезонным и межгодовым колебаниям. За 10 лет наблюдения было пять лет с большим урожаем, три со средним и два года с незначительным. В урожайные годы отмечалось до семи периодов плодоношения.

    В летний период (в начале сезона) маслёнок часто повреждается личинками насекомых, иногда доля непригодных в пищу «червивых» грибов достигает 70—80 %. Осенью активность насекомых резко снижается.

    Вид широко распространён в Северном полушарии, предпочитает умеренно холодный климат, но встречается и в субтропиках, иногда случайно заносится человеком в тропические регионы, где образует местные популяции в искусственных сосновых насаждениях[2].

    В России широко распространён в Европейской части, на Северном Кавказе, в Сибири, на Дальнем Востоке. Плодоносит чаще большими группами.

    Сезон июнь — октябрь, массово с сентября.

    Употребление

    Edible fungi in bucket 2013 G2.jpg

    Один из наиболее популярных съедобных грибов. Используется в супах, жареным, солёным, маринованным, в соусах и гарнирах (предварительно отваривается 10—15 минут). Наиболее вкусными считаются молодые грибы в солёном и маринованном виде. Перед консервированием рекомендуется снимать кожицу со шляпок, иначе маринад станет тёмным и слишком густым. Для сушки используется редко, но тоже пригоден; в сушёном виде темнеет и, как правило, сушится с неочищенными шляпками.

    В некоторых регионах, например, в Мексике и на Канарских островах, маслёнок обыкновенный выращивается на плантациях[3].

    У некоторых людей маслята могут вызывать аллергические реакции.

    Таксономия

    Латинские синонимы[4]:

    • Boletopsis lutea (L.) Henn., 1900
    • Boletus luteus L., 1753 basionym
    • Cricunopus luteus (L.) P. Karst., 1881
    • Viscipellis luteus (L.) Quél., 1886
    • Ixocomus luteus (L.) Quél., 1888
    • Boletus volvatus Batsch, 1783

    Примечания

    1. (укр.)Зерова М. Я., Елин Ю. Я., Козяков С. М. Грибы. — Киев: «Урожай», 1979. — С. 32, 41—61.
    2. Семёнов А.И. О грибах и грибниках: Справочник по сбору грибов в Крыму. — Симферополь: «Таврия», 1990. — С. 69. — 192 с. — ISBN 5-7780-0177-0.
    3. Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: «Астрель», «АСТ», 2003. — С. 159. — ISBN 5-271-05827-1.
    4. Маслёнок обыкновенный на сайте www.mycobank.org
    ヌメリイグチ ( Japanese )
    provided by wikipedia 日本語
    ヌメリイグチ Butterroehrling.jpg
    二針葉マツの樹下に発生するヌメリイグチ
    分類 : 菌界 Fungi 亜界 : ディカリア亜界 Dikarya : 担子菌門 Basidiomycota 亜門 : ハラタケ亜門 Agaricomycotina : ハラタケ綱 Agaricomycetes : イグチ目 Boletales E.-J. Gilbert 亜目 : ヌメリイグチ亜目 Suillllineae : ヌメリイグチ科 Suillaceae : ヌメリイグチ属 Suillus : ヌメリイグチ S. luteus 学名 Suillus luteus
    (L.: Fr.) S. F. Gray 和名 ヌメリイグチ

    ヌメリイグチ(滑り猪口、Suillus luteus (L.:Fr.) S.F.Gray)は、イグチ目に属し、ヌメリイグチ科ヌメリイグチ属に分類されるキノコの一種である。

    形態[編集]

    かさは幼時は半球形、後にまんじゅう形から開いて平らになり、帯紫灰褐色ないし灰黄褐色で強い粘性を示し、表皮は比較的剥がれやすい。かさの肉は厚くて柔らかく、汚白色あるいは淡いクリーム色を呈し、傷つけても変色せず、味もにおいも温和で特徴的なものはない。かさの裏面の子実層托(胞子を形成する部分)は管孔状をなし、ごく若いものでは汚白色ないし灰白色であるが次第に黄色みを増し、成熟すれば暗黄色あるいは暗灰褐色となり、かさの肉から分離しやすい。柄はほぼ上下同大あるいは基部に向かってやや太まり、なかほどに灰紫褐色でややゼラチン質のつばを備え、つばより上はほぼ白色で平滑、下部は汚灰色ないし灰黄色の地に紫褐色の微細な粒点をこうむり、内部は堅く充実する。

    胞子紋 は暗褐色を呈し、胞子は狭楕円形ないし円筒状楕円形で薄壁・平滑、しばしば1-2個の油滴を含む。側シスチジアは比較的まれで、上部がやや太い円筒形をなし、無色ないし淡褐色、薄壁である。縁シスチジアは狭紡錘状あるいは紡錘状こん棒形をなし、豊富に見出される。柄の下部に生じる粒点は柄シスチジア(形態は、管孔の縁シスチジアとほぼ同様)の集合体である。かさの表皮はゆるく絡み合った細い菌糸からなり、その菌糸末端は厚いゼラチン層に埋もれつつ、いくぶん立ち上がる。菌糸はすべてかすがい連結を欠いている。

    生態[編集]

    初夏から晩秋にかけてマツ属の樹下に群生し、外生菌根を形成する。日本では、アカマツクロマツなどの二針葉マツの林内でごく普通に見出される[1][2]。沖縄においては、同じく二針葉マツ類の一種であるリュウキュウマツの樹下に生える[3]。北海道では、アカマツの植栽林はもちろん、ハイマツ、あるいは北アメリカやカナダから移入されたストローブマツPinus strobusなどの五針葉マツ類の樹下にも発生し[4][5]、さらに、まれにはトウヒ属(たとえばアカエゾマツ)やモミ属トドマツの樹下にも生えるとされている[4][5][6][7]

    人工培地上での胞子の発芽率はごく低く(0-0.01%程度)、発芽したとしても培地上に胞子を置床してから一カ月程度を有するという[8]。無菌的に育てたマツの苗とともに、培地上で二員培養すると、その発芽率は 0.01-1%程度に向上するが、発芽が認められるまでの所要日数はあまり変わらない[8]酵母の一種(Rhodotorula glutinis)や、組織培養によって得たヌメリイグチの純粋培養株とともに二員培養すると、発芽率が 1%程度に向上し、特にR. glutinisと同一容器内で培養すれば、胞子を培地上に置床してから発芽するまでの日数も一週間程度に短縮されるとの実験結果が報告されている[8]


    分布[編集]

    北半球の温帯以北(二針葉マツ類が分布する地域)に広く産する。南半球では、二針葉マツの植栽に伴って帰化している[9]

    類似種[編集]

    ハナイグチは全体に色が明るく、柄の下部に微粒点を欠き、カラマツ属の樹下に限って見出される。ヌメリイグチ同様に、二針葉マツ類の林内で採集されるアミタケは柄に粒点がなく、つばを欠くことに加え、かさの裏面の管孔が放射状に細長いことで異なり、チチアワタケは、かさや管孔の色調においてはヌメリイグチにかなり似ているが、柄がほぼ白色を呈し、粒点やつばを持たないこと・若い子実体では、管孔面からしばしば淡黄白色の乳液が滲み出ることなどで区別される。

    特殊な含有成分[編集]

    ヌメリイグチ属を含むイグチ目 Boletalesの分類には、形態的・生態的特長と併せ、子実体や菌糸体に含まれる化学成分の違いも重視されている[10]

    ヌメリイグチ属の属内においても、含有される指標成分の組成は種ごとに異なっている。ヌメリイグチの子実体からはバリエガト酸(Variegatic acid:α-[4-(3,4-ジヒドロキシフェニル)-3-ヒドロキシ-5-オキソフラン-2(5H)-イリデン]-3,4-ジヒドロキシベンゼン酢酸)やその異性体であるゼロコミン酸(Xerocomic acid:α-[(2E)-4-(3,4-ジヒドロキシフェニル)-3-ヒドロキシ-5-オキソフラン-2(5H)-イリデン]-4-ヒドロキシベンゼン酢酸)、あるいはアトロメンチン酸(4-ヒドロキシ-α-[3-ヒドロキシ-4-(4-ヒドロキシフェニル)-5-オキソフラン-2(5H)-イリデン]ベンゼン酢酸)などが見出されているが、これらはいずれもプルビン酸の誘導体であり、イグチ目に属する多くのキノコ類に広く含まれている。たとえば、バリエガト酸やグレビリン類は、最初はハナイグチから単離されたものであり、アロトメンチン酸はニワタケと共通する成分である。ハナイグチにも含有されているフェノール骨格を持った橙色色素であるグレビリンA、B、C、Dおよび E(Grevilline)もまた、ヌメリイグチから検出されている。

    一方で、アミタケに含まれるボビノン(bovinone:別名ボビキノン4=2,5-ジヒロドキシ-3-[(2E, 6E, 10E)-3,7,11,15-テトラメチル-2,6,10,14-ヘキサデカテトラエニル]-1,4-ベンゾキノン)や、その誘導体で、クギタケ属の一種Chroogomphus helveticus (Sing.) Moserに多量に含まれているヘルベティコン(Helveticone:別名ボビキノン3=2,5-ジヒドロキシ-3-(3,7,11-トリメチル-2,6,10-ドデカトリエニル)-2, 5-シクロヘキサジエン-1,4-ジオン)などは、ヌメリイグチからは見出されていない[11]

    分類学上の位置づけ[編集]

    ヌメリイグチ属タイプ種である。従来はハラタケ目イグチ科に置かれていたが、現在ではイグチ目[12]に移され、その中でもショウロ科オウギタケ科などとともに独立したヌメリイグチ亜科に所属し、ヌメリイグチ科が設けられている[11]

    ヌメリイグチ亜科のなかでも、マツ属の樹木に限って外生菌根を形成する性質や、胞子およびシスチジアの形態が類似すること、あるいは子実体や菌糸に含まれる化学成分の類似性などから、特にオウギタケ科クギタケ属との類縁関係が深いとされている[13]

    和名・学名・方言名および英名[編集]

    和名は、江戸時代(寛政11年:1799年)に成立した菌類図譜「信陽菌譜」(著者は市岡知寛)から採用されたものであるという[14]

    属名のSuillus はラテン語で「ブタ」を意味する。じゅうぶんに成熟して平らに開いたヌメリイグチのかさが、先端が平たいブタの鼻を連想させたものではないかと推定されている[15]。種小名のluteus もラテン語で「黄色の」を意味し、管孔の色調に由来する[16]

    北海道では「ラクヨウ」[17]、長野県・山梨県では「ジコボウ」または「リコボウ」[18]と呼ぶ。古くは、青森や茨城で「アワタケ」、長野県下で「ジコウボウ」、岡山で「ボタイグチ」の呼称で呼ばれたという[14]。 新潟県の一部で用いられる「ムキタケ」の方言名[19]は、食用に供するにあたって、かさの表皮を除くことが習慣化されていたのを反映している可能性がある。これらの方言名はハナイグチアミタケチチアワタケなどをも混用していることが多い。

    かさに強い粘性があることにちなみ、英語圏では「Slippery Jack」の呼称があるが、これもまた、ハナイグチそのほか同属の類似種を総称する呼び名である[9]

    食・毒性[編集]

    広く食用とされているが、消化がよいとはいえない。また、本種に限ったことではないが、ヌメリイグチ属のきのこに対して、アレルギー症状を起こす人がまれにある[20]。特にかさの表皮と管孔層とは消化されにくく、かさが開いていない未熟なものは別として、成熟したものでは面倒でもとり除いてから食べるほうがよい[21][22]。生のままで汁物・鍋物和え物などにしたり、いったん乾燥させてから煮つけなどにして食べるのが一般的である[21]。ただし、このキノコ独特の風味や香りは乏しい。欧米では強い粘性を持ったキノコがあまり喜ばれないこともあり、食用菌としての評価はあまり高くはない[23]

    脚注[編集]

    1. ^ 高橋春樹、1992.日本産イグチ科検索表(I).日本菌学会ニュース 19: 23-41.
    2. ^ 今関六也・本郷次雄(編著)、1989.原色日本新菌類図鑑(II).保育社、大阪. ISBN 978-4-586-30076-1
    3. ^ 宮城元助、1964.沖縄島産マツタケ目について.琉球大学文理学部紀要(理学編) (7): 57-70.
    4. ^ a b Murata, Y., 1976. The boletes of Hokkaido 1. Suillus Micheli ex S. F. Gray em. Snell. Transactions of the Mycological Society of Japan 17: 149-158.
    5. ^ a b 村田義一、1978.原色北海道のきのこ その見分け方・食べ方.北海タイムス社、札幌. ISBN 978-4-886-54000-3
    6. ^ 五十嵐恒夫、2006.北海道のキノコ.北海道新聞社、札幌. ISBN 978-4-894-53390-5
    7. ^ 高橋郁夫、2007.新版 北海道きのこ図鑑(増補版).亜璃西社、札幌. ISBN 978-4-900541-72-6
    8. ^ a b c Fries, N., 1983. Basidiospore germination in species of Boletaceae. Mycotaxon 18: 345-354.
    9. ^ a b Smith, A. H., and H. D. Thiers, 1971. The boletes of Michigan. Ann Arbor, University of Michigan. ISBN 0-472-85590-5
    10. ^ Høland, K., 1987: A new approach to the phylogeny of the order Boletales (Basidiomycetes). Nordic Journal of Botany 7: 705-718.
    11. ^ a b Besl, H., and A. Bresinsky, 1996: Chemosystematies of Suillaceae and Gumphidiaceae (suborder Suiillineae) Plant Systematics and evolution 206: 223-242.
    12. ^ Binder, M.; Hibbett, D.S. (2006). “Molecular systematics and biological diversification of Boletales”. Mycologia 98 (6): 971–81. doi:10.3852/mycologia.98.6.971. PMID 17486973. http://www.mycologia.org/cgi/content/full/98/6/971.
    13. ^ Arpin, N., and R. Kühner, 1977. Les grandes lignes de la classification des Boletales. Bulletin mensuel de la Société Linnéene de Lyon 46: 83–108.
    14. ^ a b 川村清一、1908.諏訪産夏季ノ蕈菌類(二).植物学雑誌22(262): 377-382.
    15. ^ 今関六也・本郷次雄、1973. カラー自然ガイド きのこ. 保育社. ISBN 978-4-58640-008-9
    16. ^ 今関六也・本郷次雄・椿啓介、1970.標準原色図鑑全集14 菌類(きのこ・かび).保育社. ISBN 978-4-58632-014-1
    17. ^ 大谷吉雄、1968.きのこ-その見分け方-.北隆館、東京.
    18. ^ 松川仁、1980.キノコ方言 原色原寸図譜.東京新聞出版部. ISBN 978-4-80830-030-2
    19. ^ 奥沢康正・奥沢正紀、1999. きのこの語源・方言事典. 山と溪谷社. ISBN 978-4-63588-031-2
    20. ^ Bruhn J., and M. Soderberg, 1991. Allergic contact dermatitis caused by mushrooms. Mycopathologia 115: 191–195.
    21. ^ a b 清水大典、1971. 原色きのこ全科-見分け方と食べ方.家の光協会、東京. ISBN 978-4-259-53309-0
    22. ^ 今関六也、1977.野外ハンドブック・3 きのこ.山と渓谷社、東京. ISBN 978-4-63506-013-4
    23. ^ Jordan, M., 1995. The Encyclopedia of Fungi of Britain and Europe. David & Charles, London. ISBN 0-7153-0129-2.

    関連項目[編集]

     src= ウィキメディア・コモンズには、ヌメリイグチに関連するメディアがあります。 執筆の途中です この項目は、菌類に関連した書きかけの項目です。この項目を加筆・訂正などしてくださる協力者を求めていますP:生き物と自然PJ生物)。
     title=

Distribution

    Distribution ( Spanish; Castilian )
    provided by IABIN
    Distribucion amplia

Identification Resources